Skip to main content

Posts

Social Media leh Print Media

Kan thupui khi awlsam taka Mizo tawnga kan sawi fiah dawn chuan – Chanchinbu pheka thuziak leh Facebook-a thu ziak tiin kan sawi awlsam thei mai awm e. Social Media chu – Internet hmanga inbiakpawhna hmanraw hrang hrang – Facebook, Instagram, WhatsApp, Telegram adt hmanga kan inbiakpawhna, thil kan sawi leh kan ziah leh kan pholante hi a ni a. Print Media chu Lehkhabu, Chanchinbu leh lekhapuana thuziak kan chhiar hi a ni. Mizoram leh Social Media Mizoramah hian Social Media hian hmun laili chang turin kum sawm emaw pawh a mamawh lo a; kum 2004-2021 inkarah hian mitin ban phakah Social Media hi a awm tawh ti ila kan sawi sual awm lo e. Facebook leh WhatsApp awm hnuah phei hi chuan mitin hian kan duh leh kan vei zawngte kan sawiin, thu leh hla a pian chhuah phah nasa hle a. Facebook leh WhatsApp group hrang hrang - Pathian thu sawina group atanga Zahmawh lam hawi sawina thlengin group a awm tih kan hre awm e. Thudik lo thehdarhte, mi pawisawi leh police lamin min man phah hial khawpin k...

Dr Luka leh Chanchin Tha

Thuthlung Thar bu pathumna Chanchin Tha Luka ziak hi Chanchin Tha bu pathumte ai hian danglam bikna leh a hlut bikna sawi tur tam tak a awm a. Keini Jentail, Israel ni ve lote tan phei chuan Chanchin Tha Luka ziak hi a ngaihnawmin a hlu zual a; Chanchin Tha hi keini leh mi zawng zawng huap a nih zia kan hriat chian phah a ni. Vawiinah hian kan thiam tawkin Dr. Luka leh Chanchin Tha Luka ziak hi kan zir chiang ang a; a tlangpui pawimawh chin zirchhuah kan tum ang. Tu nge Dr Luka? Kolossa 4:14 –a kan hmuh angin Luka hi damdawi lama mithiam, Doctor a ni tih kan hre thei a, Tirhkoh Paula te nen Chanchin Tha hrilin an zin kual thin tih pawh kan hre thei bawk. Codex Bazae atanga kan hmuh dan chuan Luka hi Suria rama Antiokei khuaa mi a ni tih kan hre thei a. Kum zabi 5-na hun laia Kohhran Pa-te zinga mi Jerome-a chuan Luka hi Antiokei khuaa damdawi thiam, Grik tawng thiam tak leh Paula hnung zuitu, Chanchin Tha ziaktu hi a nih thu a sawi. Lehkhabu pakhat ‘The Anti-Marcionite Prologues to the...

Lal Isua hi a awm tak tak em?

Bible bu 66 zeta chhahah hian Lal Isua Krista hlimthla leh a chanchin ziahna bu pali (Matthaia, Marka, Luka leh Johana) a awm chung pawhin, Lal Isua hi a awm tak tak em tih zawhna hi hman atangin vawiin thlengin zawhna a la ni a. Vawiinah phei chuan he zawhna hi ring takin, mi zawng zawng hriat theih turin min zawt ta a nih hi. Kan thiam ang tawkin he zawhna ri ring tak hi chhan kan tum dawn a; kan thiamna erawh a bei tham em em a ni tih ka sawi hmasa duh.  Lal Isua chanchin hi hmasang thawnthu mai em ni ? He zawhna leh ngaihdan hi a upa hle tawh a; mi fing tak takin he zawhna hi vawi tam tak an zawt a, a chhanna an zawng nasa tawh hle. Kum 1800 chhoah khan heti ang zawhna hi mi thiam pui pui inkarah khan a lo lar ta em em a, lehkhabu leh zirchianna tam tak a lo piang chhuak ta a ni. German Pathian thu thiam Bruno Brauer-a kha Lal Isua nihna leh a chanchin te chîk taka zirchiang hmasatu a nih kha. Lal Isua thilmak tih an sawi nep te pawh a dodal hle tih kan hria.  Kum 2016 kha...

Bible leh Literature

Kan thupui khi Sap tawng ni mahse Mizo tawng ang maiin kan hre fiah tawh a; Pathian thu leh Thu leh Hla – ti a Mizo tawnga sawifiah kher lo pawhin a awmzia kan hre theuh awm e. Tun tuma kan thusawi tum ber chu kan hriat tawh hnu - Pathian thu leh Thu leh Hla hi an inzawm tlat a; an pahnih hian an intihausa tawn a; an inchhem alh tawn a ni tih kan sawi thar dawn a ni. Bible hi chatuan thu nung a nih rual hian khawvela thu leh hla ropui ber pawl a ni a; thu leh hla tarmit atanga kan chhiar a nih pawhin a sual lo a; chatuan thunung a ni tih erawh kan hre reng tur a ni.  Engvangin nge Bible hi Literature/Thu leh Hla angin kan chhiar ang? A chhanna awlsam ber chu Bible hi thu leh hla hmanga ziah a ni. Pathian chu mihringte hnenah a inpuang duh a; chumi atan chuan thilsiam leh leilungte hmang tho mahse, Thu leh Hla hmangin a inpuang tam ber a ni tih Bible atangin kan hre thei. British thu ziak mi leh Pathian thu thiam C.S. Lewis chuan heti hian a sawi a, “Bible hi Literature/Thu leh Hla ...

Thuziah leh Kei

 Thuziak thiam chu ka ni lo a; thu ziak tam erawh chu ka ni ve tawh mai thei - ka kum ang rualah chuan. Tun tumah hian thu leh hla ka ziah chhoh dan sawi ve ka châk a; chutih rual erawh chuan mahni inhâm lian zawnga thusawi leh ziah hi ka hlauh ber a ni a. Chapona leh insawitheihna rawngkai a awm a nih chuan Pathian hmingin min ngaidam ula; tun bâk hi mahni chanchin (autobiography) kan ziak dawn a nih loh chuan kan sawi tawh lo ang.  Thuziah bul tan dan Middle Sikul kan kal lai, kum 1999 velah khan kan veng YMA Chanchinbu-ah hian 'Article' ziah ve ka tum a. Lehkhapuanah ka kutin ka ziak a. Kan veng YMA President hnatlang haw lam kha ka thuziak chu ka pe a. Mahse ani chuan naupang thuziak mai mai chu engahmah ngai loin kawng sira hmawlh lo dingah chuan min tarsak a. A hnuah mi dangin an hmu a, an chhiar a ni awm e.  Chanchinbua ziah hmasak ber Pawl 11 kan zir kum, 2007 a Lunglei Gov't Higher Secondary School kan kalin, kan sikul chanchin phek, tlatin chhuakah khan thu ka z...

Vantirhkoh leh a hnathawh

Kan Bible – Thuthlung Hlui leh Thuthlung Thar-ah hian Vantirhkoh hi vawi 273 vel sawi lan a ni a. Kan mitthla-a a lan dan chuan Vantirhkoh hi thawmhnaw var ha, thla nei, eng var sut mai a ni awm e – a lemziak kan hmuh thin danah hian. Tunlai khawvelah pawh Vantirhkoh hmu leh an hnena inlar thin nia sawi kan la awm reng a. Vantirhkoh chanchin zirna hi ‘Angelology’ an ti a; vawiinah hian Pathian thu, Bible behchhanin vantirhkoh chanchin tlangpui kan zir chiang dawn a ni. A hming awmzia Vantirhkoh hi Greek tawng chuan 'ἄγγελος' (angelos) a ni a; Hebrai tawng chuan 'mal’āk̠' niin a awmzia chu thuchah kengtu tihna ni. Sap hoin ‘angelos’ chu Angel an ti a, Mizo-in Angel, Vantirhkoh tiin kan sawi thin. Pathian bula cheng, Pathian tirhkah nitura awm an ni a. Kan Bible-ah hian Vantirhkoh hotu lian pasarih kan hmu a, chungte chu- Uriel (Pathian meialh), Rafel (Pathian tihdam), Raguel (Pathian thian), Mikael (Pathian ang), Seriel (Pathian mi lian), Gabriel (Pathian chu ka chakna a...

Zawlnei hi tunlai khawvelah an la awm em?

Khawvela harsatna leh buaina kan tawh chang te, khuarel chhiatna leh hri lengin min nuai mek lai te, Kohhran te kan hlima kan lawm em em lai te hian Pathian hnen atanga thuchah dawnga Zawlnei anga thil lo thleng tur leh kan hmalam huna kan awm dan tur hrilhlawkna ang chi kan hre fo thin a, thil thar a ni lem lo. Heti anga hrilhlawkna ang chi hi thleng dik tawk te, lo la thleng lo leh thleng dik ta lem lo te pawh a awm nawk a, Mizo zingah pawh Zawlnei anga thil sawi leh hrilhlawk thin hi an awm a, kan hre fo a, kan la hre zel bawk ang. Tute nge Zawlnei?  Mizo tawng Zawlnei kan tih chuan, Sakhaw thil nena inzawm, Pathian hnen atanga hriattirna, thuchah, zilhna leh thil lo thleng tur sawi lawka mipuite zirtir thin Isaia, Ezekiela, Jeremia adt te ang kan sawina hi a ni a. Bible-in Zawlnei a sawi hmasak ber chu Abrahama a ni (Genesis20:7). Amosa 3:7-ah chuan Pathianin a rawngbawltu, zawlneite hnenah chuan thuruk hrilh loin engmah a tih dawn loh thu kan hmu a. Numbers 12:6-ah chuan Pathi...

Tlangval entawn tlak Leonardo DiCaprio

Kum 2000 hnulama piang, vawiina thalai duhawm tak tak te hian Leonardo Dicaprio hi kan atchilh ve hman lo a nih pawhin kan nu leh pa, a bikin kan nu te chuan lum hlum thak huama an ngaihzawn rawn leh atchilh a ni a. Kan pate hoin a sam tihdan –hair style an entawn luai luai khawpa tlangval hmeltha a ni. Kum 1997 –a khawvel dengchhuak khawpa film hmuhnawm leh vawiin thlenga kan la en fo Titanic film avang khan khawvelin a hmelhriat leh zual a nih kha. Film a chan thiamna lam hi sawi kan tum lo a; vawiina kan buaipui ber ‘kan khawvel leilung chhe mek’ buapuitu –environmentalist a nihna lam zawk hi kan sawi tum chu a ni.   Leonardo chanchin tawi Kum 1974, November ni 11-ah khan Los Angeles, California-ah Leonardo Wilhelm DiCaprio tih hming puin Imerlin leh George Dicaprio te fapa ni turin a lo piang a; nausen mai a la nih laiin a nu leh pa te hi an inthen a ni. A nu bulah sei lianin a pa nen pawh hian an inpawh em em tho a. Kum 5 chauha upa a nih tangin Tv lamah alang chho tan a,...

Bible châng hrilhfiahna chihnih

Khawvela lehkhabu zir hlawh, sawi hlawh leh kan chhiar nasat ber chu Bible hi a ni ngei ang. Bilble vang hian lehkhabu, thuziak leh thusawi tam tak a pian chhuah phah tawh a, a lo la pian chhuah belh zel bawk ang. Kristian sakhaw chhungah chauh ni lo pawh Bible hian zir nasat a hlawh em em a; khawvela lehkhabu ropui leh ngaihven hlawh, film-ah pawh an siam ‘The Da Vinci Code’,  Dan Brown-a ziak pawh kha Bible sira thawnthu phuahchawp ngaihnawm leh hmuhnawm tak a ni tih kan hre vek awm e.  Bible hi thu hausa leh ril, zir chian tlak, ngaihnawm leh chatuan nunna pai a nih avangin zir ngun a pawimawh em em a. Bible zirtirna leh a sawi tum dik tak hrula kan sawi emaw kan hrilh fiah emaw chuan kan thlarau thlenga boralna kawng zawh thei kan ni a, khawvel leh a piah lam chatuan thlenga pawimawh a nih avangin ngun taka kan zir hi kan bat a ni.  U A tirah chuan Bible hian bung leh châng a nei lo a, Stephen Langton, Archbishop of Canterbury chuan kum 1227 AD khan tuna kan hman lai ...

Lalremruati Ngente Hlahril bu ‘Sêih’ thlirna

Vawiin March ni 6, 2021 hian MZP Hall-ah Nula Lalremruati Ngente Hlahril bu ‘Sêih’ chu Prof. RL Thanmawia’n a tlangzarh dawn a, he lehkhabu hi ₹120/- man tur a ni a. Mizoram Publication Board-in sum leh pai tum sakin Zorin Compugraphics kut chhuak, ISBN nei niin phek 152-a chhah,  Zofate tana thu leh hlaa hmasawnna; a bik takin Hlahril/Poetry lama kan hausak belhna tur lehkhabu rotling tur a ni.  A ziaktu chanchin tawi He Lehkhabu ziaktu Lalremruati Ngente hi Kawrthah nula niin tunah hian Aizawl Khatla South-ah a u nen in luahin an cheng a. Mizoram University atangin MA (Mizo) hi kum 2017 khan a zirchhuak a; tunah hian Hrangbana College-ah hian zirtirtu duhawm (Guest Faculty) a ni mek bawk. Thu leh hla lamah a tuiin chanchinbu lamah te pawh thu a ziak ve zauh zauh thin a. Tin, Social Media –Facebook lamah te pawh a thuziak chhiar tur a awm thin a, MZP Chanchinbu-ah hian editorial board-ah a awm mek bawk a ni. Thutluang pangngai aiin Hlahril/Poetry lam hi a tuiin Mizo Poetry So...